Hünkâr Hacı Bektaş-i Veli ve Hacı Kureş (Seyyid Mahmut Hayrani)



Sizsiniz tüm ikram ve cömertliklerin sahibi
Çünkü sizin dedeniz büyük resuldü
Sizsiniz kavmin en değerli bineklere binenleri
Çünkü anneniz o tertemiz Betül’dü
Kur’an gerçekten de size indi
Bu ne büyük bir övünç ve şerefti
Siz kavmin en övgüye layıklarıydınız bilindi
Çünkü dedeniz Cebrail’le görüşmek şerefine erişti
Ey defnedilenlerin en hayırlısı
Senin defnedilmenle toprak güzelliklere belendi
Canım feda olsun bu kabrin sahibine
O kabirde cömertlik var, avf var isteyene


Kureyşan İcazetnamesinden


Seyyid Mahmut Hayrani Kimdir ?

  1. İmam Musa-ı Kazim Evladı Musa-ı Sani’nin 3 oğlu vardır. İbrahim Sani, İbrahim Mükerrem ve İbrahim Mücab’dır.İran ve Irak’taki dedelerin soyu, İbrahim Mücab’a dayanır.
    İbrahim Sani’den Pir Seyyid Muhammed yani Hünkar Hacı Bektaş Veli gelmiştir İbrahim Mükerrem’den Seyyid Mahmut Hayrani gelmiştir.
    Seyyid Mahmudu Hayrani Horasan’dan Anadolu’ya Amcaoğlu Hünkar Hacı Bektaş Veli’den önce gelmiştir.
    O geldiğinde Anadolu’nun adı Rum diyarıdır. Buraya gelmiş Erenlerinde adi Rum Etenleridir. (Ehli Beyt Nesli Seyyid Mahmud Hayrani ve Evlatları Yazan :Profesör 1400 Derleyen: Seyyid Hacı Mustafa Aklıbaşında Aralık 1993 Ufuk Matbaası s.9)
    Rivayetler olunur ki;
    “Seyyid Mahmut Hayrani bir arslanın sırtına binmiş elline de yılandan bir kamçı almış Sulucakarahöyük e[1], Hünkâr Hacı Bektaşın yanına varmış…
    Hacı Bektaş Veli bakmış ki karşısında, altında Arslan, elinde ejderha, Seyit Mahmut Hayrani geliyor.
    O da duvara binmiş ve yürü demiş duvara. Duvar yürümeye başlamış. Marifet, cansızı yürütmektir, canlıyı değil` deyince, Seyit Mahmut
    Hayrani, Hünkârı takdir ederek özür dilemiş.”
    ”Ne erler halk etti cenab ı bari
    Kimi şirre bindi gem etti marı
    Velakin yürütmek cansız duvarı
    Hace Bektaş Veli hünkâra mahsus”
    Velayetname’den ve Saltukname’den ;
    Akyanos ( Akşehir ) da Seyyit Mahmut Hayrani (Gazi Kureyş, Hacı
    Kureyş) adında biri vardı. Aslanın üzerine binerek kamçı olarak da
    eline yılanı alarak yanında 300 dervişiyle Hacı Bektaş’ı ziyarete
    gelir. Haberi alan Hacı Bektaş ‘’Erenler canlıya binmiş gelir bizde
    cansıza binelim’’ der.
    Kızılca halvet yakının da, bir kayaya biner Hu! Deyip kayayı yürütür.
    Seyit Mahmut Hayrani’yi karşılamaya gider. Bunu görünce Seyit Mahmut
    Hayrani aslandan iner hünkârla görüşürler elini öper. Diğer
    dervişlerde görüşürler tekkeye (dergâh) a toplanırlar bağdaş kurup cem
    olurlar, bir hafta sürer bu cem.
    Nişabur Dergahı Piri Seyyit musa nın üç oğlu:
    Seyyit Ali, Seyyit İbrahhim Sani, Seyyit Haydar Gazi
    Seyit Haydar Gazi Kureyş’dir ocak bu koldan imam Taki ye bağlanır.
    Halen Dersim ve diğer bölgelerde de Kureyşan ocağının Gaziler kolu
    vardır.
    Kureyş Baba (Haydar Gazi) gelen Moğol tehlikesinden dolayı,
    Nişabur’dan ayrılıp günümüzdeki İran topraklarında olan Hoy kentine
    yerleşiyor, kardeşleri ile Seyit Ali ve Seyit İbrahim Sani ile beraber
    bir süre orda kalıyorlar bu zatlar. Seyit Haydar Gazi oğullarıyla
    beraber Anadolu’ya geçiyor mekân tuttukları yerler; Malatya,
    Palu(Elazığ), Dersim bölgeleri bir kaçıdır.
    Kureyş kelime anlamı Farsçada yazılışı KHORAZAN yani günümüz
    Türkçe’sinde HORASAN dediğimiz bölgenin adıdır anlamı <> dir. Halk arasında farsi dilinden ayrılma, Zazaca
    diliyle bu ocağa ( Quresan ) denilir. Bu da tesadüf bir rastlantı
    değildir. O, bölgeden geldikleri için ocağın evlatları bu ismi
    kullanmışlardır. Zamanla farklı lehçe ile farklılaşmıştır.
    Günümüze kadar gelen ocakların çoğu değişik isimlerle anılmaktadır,
    ortalama 200 civarında ocak olduğu söylenmektedir. Oysaki bazı
    ocakların evlatları yola verdikleri hizmetlerinden mücadelelerinden
    dolayı ve aldıkları desturlardan gösterdikleri kerametlerinden ötürü
    bu pirler dergâhlarını kurup mürit yetiştirmişlerdir.
    Günümüz de ayrı ocaklarmış gibi aktarılmışlardır. Ve önemli bir
    noktada dönemin şartlarına tehlikelerine göre de bazen izlerini
    kaybettirip başka yerlerde başka isimle mücadelelerini
    sürdürmüşlerdir. Sonuçta bu ocaklar aynı kökün görev ve bölge
    taksimatı olarak ayrılmaları onların farklı ve bağımsız ocak
    olduklarını göstermez. Üstelik hepsi bir kökten akrabadırlar. İşte
    Kureyşan Ocağı da bunlardan bir ocaktır ve Hünkar Hacı Bektaşi
    Veli’nin amca oğlu yani öz akrabasıdır.
    İmam Taki’ Den Ayrılma Kardeş Ocaklar
    Pir Baba İlyas’ın Babai İsyanından sonra toparlanan ve Hünkar Hacı
    Bektaş Veli’ye bağlanan ocaklar.
    · Hünkar Hacı Bektaşı Veli Dergah,
    · Abdal Musa Ocağı,
    · Kureyşan Ocağı,
    · Güvenç Abdal
    · Kolu Açık Hacım Sultan Recep Seyyit Ocağı,
    · Kızıl Deli Seyyit Ali Sultan Ocağı,
    · Karaca Ahmet Ocağı,
    · Baba Mansur Ocağı
    · Hüseyin Abdal Ocağı,
    · Hasan Dede Ocağı,
    · Hıdır Abdal Ocağı,
    Hak yolumuzu bu pirlerimizin yoluna çıkarsın bizi. Aşk ile…
    Mehmet Özgür Ersan[4]
    Kaynak :
    1) Hacı Bektaş Veli Velayetnamesi Can Yayınları
    2) R. Yörükoğlu, Okunacak En Büyük Kitap İnsandır, Alev
    Yayınları, Beşinci Basım, Nisan 1995
    3) Doç. DR. Bedri Noyan, Bektaşilik Alevilik Nedir? Ankara 1987
    4) Celalettin Ulusoy, Hacı Bektaş Veli ve Alevi Bektaşi Yolu,
    5) Hacı Bektaş 1980
    6) Baki Öz, Alevilik İle İlgili Osmanlı Belgeleri, Can Yayınları,
    Birinci Baskı, Ekim 1995
    7) İsmail Kaygusuz, Görmediğim Tanrıya Tapmam, Su Yayınları, İstanbul 2000
    8) Ahmet Refik, 16. Asırda Rafızilik ve Bektaşilik, Muallim Ahmet
    Halit Kitaphanesi, İstanbul 1932
    9) Çetin Yetkin, Türk Halk Hareketleri ve Devrimler, Milliyet
    Yayınları, İstanbul 198
    10) Sarı Saltuk Saltukname Can Yayınları
    11) Mehmet Özgür Ersan Anadolu’nun Devrimci İsyanları Tilki Kitapevi

[1] Bugün ki Nevşehir’e bağlı Hacıbektaş Kasabası
[2] İran’a Arapların verdiği isim
[3] Kureyşan Ocağının da onlara Bağlı olduğu söylenir.
[4] Hacı Bektaş Veli Ocağı Kalender Abdal Çelebi Ocağı seyitlerinden.
5th February 2016, Mehmet Özgür Ersan tarafından yayınlandı

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Zeen is a next generation WordPress theme. It’s powerful, beautifully designed and comes with everything you need to engage your visitors and increase conversions.